Perły hodowlane

 

Do rozpoczęcia hodowli perłopławów doprowadził rosnący popyt na perły. Najrzadsze, a tym samym najdroższe są perły naturalne. Dlatego też obecnie w jubilerstwie najczęściej spotyka się tańsze perły hodowlane. Takie perły nie są imitacją, lecz produktem naturalnym, chociaż powstałym przy współudziale człowieka. Do powstania pereł hodowlanych dochodzi poprzez wprowadzenie zarodka perły lub innego obcego ciała (zwykle jest to kulisty zarodek wykonany z masy perłowej wraz z fragmentem tkanki nabłonkowej lub sam fragment nabłonka w przypadku pereł słodkowodnych) do płaszcza muszli perłopława, po czym zaczyna on produkować masę perłową, która otacza zarodek i w ten sposób powstaje perła.

Pierwsze farmy pereł powstały w Japonii w 1913 r. (południowa część wyspy Honsiu). Od 1956 r. perły hoduje się w północnej i zachodniej Australii. Dziś istnieją liczne farmy w Azji Południowej. Perły hodowlane stanowią ponad 90% handlu perłami. Farmy hodowlane zakłada się na morzach i w jeziorach.

 


kolczyki z pereł hodowlanych Perlove

Podział pereł na morskie i słodkowodne

 

  • Perły hodowlane słonowodne / morskie (powstałe w morzach): South Sea, Tahiti, Akoya, Mabe, Blister, Keshi, Ziarnowe.

Ich hodowla trwa nawet 2-krotnie dłużej niż w przypadku pereł słodkowodnych i trwa nawet do 4 lat. Ponadto jeden perłopław jest w stanie jednorazowo wytworzyć tylko jedną perłę.

  • Perły hodowlane słodkowodne (powstałe w jeziorach i rzekach): rzeczne, jeziorne, ziarnowe.

Cenione są w szczególności za rozmaitość kształtów i barw. W przeciwieństwie do perłopławów słonowodnych, jeden mięczak słodkowodny może jednorazowo dostarczyć do kilkunastu pereł. Dzięki temu hodowle są znacznie bardziej efektywne, co zdecydowanie wpływa na przystępność cenową tego typu pereł. Wielkość pereł słodkowodnych najczęściej nie przekracza 8 mm.

 


Podział pereł ze względu na ich barwę

 

  • perły białe – o barwie podstawowej białej lub zbliżonej do białej i bardzo słabym oriencie (o oriencie mówimy, jeśli mamy do czynienia z efektem lokalnej wielobarwności) lub overtonie (overton potocznie nazywamy odcieniem, jest to dodatkowa gama barw, która wpływa na percepcję barwy podstawowej),
  • perły czarne (nazwa tradycyjna) – o barwie czarnej, prawie czarnej lub szarej, także brunatnej, ciemnoniebieskiej, niebieskozielonej lub zielonej i grafitowym połysku,
  • perły brązowe – odmiana pereł czarnych o barwie brunatnej i charakterystycznym intensywnym połysku,
  • perły niebieskie – odmiana pereł czarnych o barwie ciemnoniebieskiej do szaroniebieskiej, wywołanej obecnością warstewki konchioliny tuż pod zewnętrzną powierzchnią, domieszkami mikroskopijnych cząsteczek iłu lub obecnością domieszek w aragonicie o intensywnym połysku,
  • perły kremowe – o barwie podstawowej kremowej, modyfikowanej słabym "orientem" lub "overtonem",
  • perły kremoworóżowe – o barwie podstawowej kremowej i różowym "oriencie",
  • perły różowe – o barwie podstawowej różowej lub innej i intensywnym różowym "oriencie",
  • perły "fancy" – o barwie podstawowej białej lub kremowej i różowym "oriencie" oraz nakładającym się na nie niebieskozielonym, fioletowym, purpurowym, niebieskim a niekiedy zielonym "overtonem",
  • perły kremoworóżowe "fancy" – perły kremowe o intensywnym różowym "oriencie" z poświatą "overtonu".

 


Podział pereł ze względu na ich kształt

 

  • perły okrągłe – okazy o typowym regularnym kształcie kuli lub lekko spłaszczone,
  • perły barokowe – okazy o bardzo nieregularnych kształtach,
  • perły w kształcie kropli – okazy o kształcie zbliżonym do kropli lub gruszki,
  • perły w kształcie guzika – okazy słabo wypukłe, jednostronnie płaskie,
  • perły w kształcie ziarna – drobne okazy, o masie poniżej 0,25 grana i asymetrycznym kształcie,
  • perły połówkowe – półwypukłe perły, jednostronnie płaskie,
  • perły ćwiartkowe – okazy w trzech czwartych owalne, w jednej czwartej płaskie.

 


Pielęgnacja biżuterii z pereł

 

Ponieważ konchiolina, podstawowy składnik masy perłowej, jest substancją organiczną, nie jest materiałem trwałym. Łatwo podlega zmianom i rozkładowi. Pod wpływem wilgoci pęcznieje, podczas większej suszy ulega wysychaniu, kruszeje i rozpada się. Perły zatem „starzeją się” i mają ograniczoną długość życia. "Starzenie się" pereł można podzielić na następujące etapy:

  • najpierw stają się matowe,
  • następnie widać pęknięcia,
  • zaczynają się łuszczyć,
  • aż wreszcie, rozsypują się.

Na często i długo noszonych perłach mogą powstać deformacje i odchylenia od ich pierwotnej formy. Szkodzą im zarówno susza jak i znaczna wilgotność. Perły są również wrażliwe na kwasy, pot wydzielany przez skórę (kwaśny odczyn), kosmetyki, lakier do włosów. Nawet przy ostrożnym obchodzeniu się z nimi na skutek rozkładu konchioliny tracą blask. Usunięcie zewnętrznej warstewki nie zawsze daje pożądane rezultaty zwłaszcza, gdy rozkład dotknął warstw głębiej leżących. Gwarancja na określoną długość życia perły nie jest możliwa. Szacunki podają, że jest to średnio 100 – 150 lat. Jednak istnieją kilkusetletnie perły, które prezentują się doskonale. Perły mające wiele lat ciemnieją, przybierając barwę stalowoszarą. Próby przywrócenia barwy za pomocą naświetlania nie dały żadnych rezultatów. Perły znajdowane w starych grobowcach rozpadały się przy dotknięciu, nieraz pozostawał po nich ślad w postaci brunatnego proszku. Regularna kontrola i pielęgnacja w specjalistycznym zakładzie może przedłużyć życie pereł. Ponieważ perły mają niewielką twardość powinno się je nosić i przechowywać w takich warunkach, żeby ich powierzchnia nigdy nie stykała się z metalem.

 


Perły naturalne

 

Perły naturalne, powstałe bez udziału człowieka, są najrzadsze, a tym samym najdroższe. Perła jest jednym z najpiękniejszych, najbardziej pożądanych i najbardziej charakterystycznych klejnotów na ziemi. Nic więc dziwnego, że towarzyszy jej zachwyt człowieka nieprzerwanie już od tysięcy lat.

Perły to wytwory małży (głównie perłopławów z rodzajów Pteria i Pinctada), rzadko ślimaków. Zbudowane są z tej samej substancji co wewnętrzna strona muszli (masa perłowa), której głównymi składnikami są węglan wapnia (w postaci aragonitu) i rogowata substancja białkowa (konchiolina), która spaja mikrokryształy skupione koncentrycznie wokół jądra. Perła powstaje w wyniku reakcji obronnej organizmu perłorodnego. W jubilerstwie perły definiuje się jako „produkty naturalne pochodzenia organicznego, powstałe w płaszczu muszli perłopławów perłorodnych lub innych mięczaków”.

 


perły naturalne w muszli

Odróżnianie pereł naturalnych od hodowlanych

 

Wygląd zewnętrzny pereł naturalnych i hodowlanych jest taki sam i tylko wprawne oko może je odróżnić. Nieraz jednak i doświadczony znawca pereł może się pomylić w ocenie. Zasadnicza różnica polega na tym, że w powstawaniu perły hodowlanej człowiek bierze udział przez wprowadzenie do perłopława jądra (ośrodka) perły. Pomimo zewnętrznego podobieństwa perły naturalne i sztuczne nie są jednak identyczne.

Aby odróżnić perły naturalne od pereł hodowanych powszechnie stosuje się dwie metody identyfikacyjne:

  • metoda wglądu – polega na stwierdzeniu różnic w budowie wewnętrznej pereł,
  • metoda rentgenograficzna - polega na badaniu krystalicznej struktury płytek aragonitu przy zastosowaniu promieni rentgenowskich.

 


Oto kilka podstawowych różnic między perłami naturalnymi a hodowlanymi

 

 

Perły naturalne

  • W perle naturalnej wszystkie warstwy dookoła jądra układają się koncentrycznie (jak okręgi współśrodkowe).
  • Jądro jest ciemniejsze od warstw zewnętrznych – badanie przeprowadza się lupą lub mikroskopem poprzez wgląd do przewierconego w perle kanalika.
  • Powierzchnia perły jest gładka.
  • Gęstość jest niższa niż u hodowlanych.
  • Po przepuszczeniu przez perłę promieni Roentgena z każdej strony (można stosować do pereł całych i przewierconych) obraz jest sześciobokiem utworzonym z czarnych punktów. Różnica między obrazami powstaje w wyniku różnego rozszczepienia przechodzących promieni (krystaliczna struktura płytek aragonitowych).
  • Badając perłę nowszą metodą rentgenowską przy oświetlaniu naturalnej perły powstaje jasna plama. Jest to metoda, przy której jakakolwiek pomyłka jest wykluczona; jest niezwykle szybka (badanie trwa około 1 minuty). Stosuje się ją do badania sznurów pereł.
  • Podczas badania pereł metodą luminescencji pod wpływem dalekiego i bliskiego UV, perły naturalne wykazują świecenie niebieskie, żółtawe, zielonkawe i różowawe, zaś perły słodkowodne wykazują zawsze barwne świecenie.
  • Perły naturalne rzucone na szklaną płytę z wysokości 70 cm odbijają się od niej na wysokość 30 –40 cm.
  • Dzięki pewnej przezroczystości powierzchniowej warstwy perły powstają na niej zjawiska optyczne, które wywołują połysk i grę barw. Najpiękniejszy połysk mają te perły, których warstwa powierzchniowa jest utworzona tylko z masy perłowej. W perłach, w których pod powierzchnią nagromadziła się konchiolina, połysk jest słabszy i bardziej matowy.

 

Perły hodowlane

  • W perle hodowanej sztucznie jądro jest duże i składa się z warstewek masy perłowej prawie równoległych, a tylko nieliczne warstwy na zewnątrz są koncentryczne.
  • Jądro jest jaśniejsze od warstw zewnętrznych – gdy w przewiercony kanalik wprowadzi się silny promień światła (i zbada endoskopem) na powierzchni perły, w miejscu przebicia, powstaje plamka świetlna. Jest to spowodowane tym, że światło przebiega równolegle wzdłuż warstewek sztucznego jądra. Takie zjawisko nie powstaje w przypadku perły naturalnej.
  • Na powierzchni pereł hodowlanych można zaobserwować małe, brodawkowate i niekiedy ostro zaostrzone nabrzmienie. Jest to blizna po szwie powstałym przy zszywaniu sztucznego woreczka perłowego, na którym równomiernie osadza się masa perłowa.
  • Gęstość jest wysoka i wynosi ponad 2,73.
  • Po przepuszczeniu przez perłę promieni Roentgena (można stosować do pereł całych i przewierconych) obraz jest czworobokiem utworzonym z czarnych punktów.
  • Badając perłę nowszą metodą rentgenowską przy oświetlaniu hodowanej perły powstaje plama, której środek (odpowiadający jądru) jest jasny i odcina się wyraźnie od zewnętrznych części. Między jaśniejszą i ciemniejszą częścią plamy przebiega czarna linia graniczna.
  • Podczas badania metodą luminescencji perły hodowlane wykazują świecenie tylko jądra (zbudowanego ze słodkowodnej masy perłowej). Świecenie to ma odcienie żółtawe, a w promieniach rentgenowskich zielonkawe. Jeśli osłonka jest grubsza, zjawisko to może nie wystąpić.
  • Perły hodowlane rzucone na szklaną płytę z wysokości 70 cm odbijają się od niej wyżej niż naturalne (ponad 30 –40 cm).
  • Perły hodowlane nie mają tak pięknego połysku jak perły prawdziwe.

 

 

 

 

 

Pomyślnie dodano do koszyka:
Ilość:
Cena: